شهروندان دو محله حصارک پایین و خیرآباد در نسیمشهر، با مطالبه «عدالت در بودجهریزی شهری» و بر مبنای رویکرد جدید «مدیریت محلهمحور»، موفق شدهاند روند اجرای پروژههای نیمهتمام محلی خود را شتاب بخشند. این اقدام، الگویی برای حل معضل محرومیت در حاشیه شهرهای بزرگ است.
مشارکت هوشمندانه ساکنان محلات حصارک پایین و خیرآباد در نسیمشهر، امروز در حال به بار نشستن است. این دو محله که تقریباً یکچهارم جمعیت نسیم شهر را در خود جای دادهاند، سالها با مشکل تخصیص ناعادلانه بودجه شهری مواجه بودند. درآمدهای محلی عمدتاً در بخش مرکزی و اصلی شهر (اکبرآباد) هزینه میشد و این دو منطقه به تدریج در زمره «مناطق محروم شهرستان بهارستان» طبقهبندی شدند.
مطالبه عدالت؛ نقطه آغاز تغییر
شهروندان این محلات با طرح این پرسش اساسی که «چرا درآمد تولیدشده در محله ما، صرف توسعه محله دیگری میشود؟»، خواستار تجدید نظر در الگوی بودجهریزی شدند. این مطالبات در زمانهای مطرح می شوند که رویکرد جدید «حکمرانی محلهمحور» و «شبکههای مردمی» در دستور کار شهرستان بهارستان قرار دارد. همزمانی این دو فرآیند، زنجیرهای از تغییرات مثبت را کلید خواهد زد.
نتیجه ملموس: شتاب در پروژههای محلی
ثمره اولیه این تعامل سازنده، سرعتبخشیدن به پروژههای نیمهکاره و رهاشده در این محلات است. از جمله این پروژهها میتوان به «بوستان نهجالبلاغه» در محله حصارک پایین و «سرای محله شهید عبداللهیان» در محله خیرآباد اشاره کرد. فعالشدن این کانونهای محلی، نهتنها خدماترسانی را بهبود میبخشد، بلکه هویت محلهای و سرمایه اجتماعی را تقویت میکند.
پروژه ی مطالبه شده؛ درحال احداث حصارک پایین
پیشینه و چشمانداز طرح محلهمحور
این موفقیت محدود، بخشی از طرح کلانتری است که پیشتر با مشارکت نهادهایی مانند بسیج، فرمانداری و شهرداری در سطح شهرستان بهارستان کلید خورده و قرار است پس از مرحله آزمایشی در سه محله، به سایر مناطق تسری یابد. همچنین، این پیروزی محلی درست زمانی رخ میدهد که حق مالی تاریخی نسیمشهر از پایانه حملونقل آن نیز پس از ۳۵ سال احیا شده و قرار است عوارض آن مستقیم به خزانه شهرداری واریز شود.
سخن پایانی:
تجربه نسیمشهر نشان میدهد که «مشارکت آگاهانه» شهروندان، هنگامی که با «اراده سیاسی» مدیریت شهری برای تمرکززدایی و «ساختارهای مشارکتی» (مانند شوراهای محلی) همراه شود، میتواند به قدرتمندترین موتور محرکه برای توسعه عادلانه تبدیل شود. این مدل، راهکاری عملی برای خروج از چرخه باطل «حاشیهنشینی و محرومیت» است. موفقیت نهایی این طرح در گروی تداوم این تعامل، شفافیت در تخصیص بودجه و پاسخگویی مدیران به ساکنان محلات است. «بهارستان فوری» این روند امیدبخش را پیگیری خواهد کرد.
